QR Code Business Card

MAAK RUIMTE VOOR ZIN IN WERK EN LEVEN, OOK EN VOORAL IN DE CRISIS

Benut  je eigen onbewuste potentieel om nieuwe wegen te vinden om te excelleren

Samenvattend artikel van het nieuwe boek: de ZIN aan het werk 

Door: Marlou van Paridon, filosofe MA

Het is een terugkerend dilemma in het leven: volg je in werk je bezieling? Of is dat een luxe die je je niet kunt permitteren en al helemaal niet als je ook nog tijd vrij wilt spelen voor je kinderen, je vrienden en je partner? Echt antwoord geven op deze vraag kan natuurlijk pas wanneer je de proef op de som neemt en gaat voor wat je bezielt. Of botst dat altijd met de omgeving?

 

In mijn boek De ZIN aan het werk kom ik tot de conclusie dat werken vanuit bezieling voor iedereen is weggelegd. Maar er zijn twee redenen waarom de bezieling toch vaak ontbreekt:

1.Weet je wel wat je werkelijke bezieling is?

2.Kun je weerstand bieden aan de druk van de omgeving om je bezieling los te laten?

Je echte bezieling zit vaak diep van binnen verstopt. De maatschappij heeft ons opgevoed met homogene verlangens: we willen allemaal rijk, belangrijk en gelukkig worden. Maar er is ook nog zoiets als een heel persoonlijke bezieling die specifiek bij je past. Dat gaat om een voelbaar innerlijk verlangen. Dat kan heel klein beginnen. Soms hebben we een half leven nodig om erachter te komen wat dat is. Alleen wie zijn persoonlijke zingeving volgt, en dat wil zeggen, wie doet wat écht bij hem of haar past, kan ook werkelijk kwaliteit leveren. En wie goed is, kan van zijn omgeving de ruimte  afdwingen om trouw te zijn of haar aan zijn bezieling. Wie passie vindt, vindt ook moed. Want passie en moed liggen naast elkaar in het hart.

Daarmee zijn we bij de tweede reden waarom persoonlijke bezieling soms botst met de omgeving. Niet omdat anderen je bezieling niet willen accepteren, maar omdat je jezélf daarin niet serieus genoeg neemt. De omgeving neemt alleen diegenen serieus, die zichzelf serieus nemen.

BEZIELING HUIST IN HET ONBEWUSTE. HOE LEER JE DIT WAARNEMEN?

Iedereen is bezield, maar er is een andere manier van waarnemen nodig om je bezieling te gaan herkennen. Dat is waar bewustwording over gaat: dat wat je onbewust al weet, dat waarvan je een vaag vermoeden hebt bewust maken. Dat begint bij anders naar de wereld en naar jezelf kijken. Dan opent zich een weg waarover je creativiteit, innerlijke wijsheid en je ware identiteit zich kunnen gaan tonen. Ieders vuur begint met een kleine vonk; iets dat raakt; wat het ook is. Dat wat je raakt kan ook lelijk of lastig zijn, maar het gaat erom dát er iets in beweging wordt gezet.

IEDEREEN HEEFT INTUITIE EN EEN ONBEWUST POTENTIEEL

Vanuit hart en ziel werken kan. Mensen beschikken over veel meer intuïtie en onbewust potentieel dan datgene waar ze gebruik van maken. Het onbewuste is voor velen onbekend terrein. Velen zijn vooral gericht op hun bewustzijn: ratio, denken, meten, resultaten behalen. Dat biedt veiligheid, want (schijn) controle. Maar het bewustzijn leidt in de helft of meer van de gevallen naar de verkeerde beslissing. Ap Dijksterhuis, hoogleraar Psychologie van het Onbewuste aan de Radboud Universiteit  Nijmegen, toont dat aan in zijn boek ‘Het Slimme Onbewuste’. Het bewustzijn vertelt maar het halve verhaal. Juist in het onderbewuste zit het vermogen om te kiezen met je hart, om je creativiteit te benutten en om persoonlijk te gaan floreren.

Ik werkte zelf ook jarenlang vooral vanuit de ratio. Tot mijn 40e dacht ik dat ik geen intuïtie had. Totdat ik naar signalen van mijn lichaam ging luisteren: waarom voel ik beklemming of afkeer, en anderzijds: wat betekent die prettige stroom die ik nu in mijn buik voel? Ik gaf het aandacht en kreeg daardoor vertrouwen en overzicht.  En hoe beter ik voel wat me beklemt, des te gemakkelijker kan ik het loslaten. Ik doe dat de hele dag door. Dat geeft letterlijk ruimte en geeft me het vertrouwen en het overzicht om van alles te ondernemen, om open in mijn omgeving te staan en te blijven onderzoeken waar mijn sterktes en zwaktes liggen.

Juist in de interactie ontwikkel je je onbewuste en je bezieling

We zijn in het westen al decennia bezig met het ontwikkelen van het onbewuste via praktijken als yoga, meditatie en mindfulness. Die helpen wel bij bewustwording van het innerlijk, maar bezieling in werken vindt je alleen als je het geleerde ook buiten het matje toepast.

Bezieling gaat over wat je beweegt in het dagelijks leven. Die bezieling kan alleen gevonden én levend gehouden worden in interactie met mensen en gebeurtenissen. Ook ten overstaande van die irritante collega of die lastige echtgenoot is het belangrijk om te blijven observeren wat er van binnen gebeurt. Midden in het leven staan, presteren en toch continue contact houden met hoe datgene wat zich voordoet van binnen voelt. Zó leer je steeds beter weten wie je bent en wat je wilt. Zo leer je om te beslissen op intuïtie en vertrouwen te hebben in je eigen oordeel. Dat gaat ook over het blijven voelen van onzekerheid en verlangen, ook al baal je ergens van, ben je gekwetst of teleurgesteld. Dat is levenskunst: omgaan met verlies en afkeuring. Wie daartoe in staat is behoudt zijn bezieling en heeft steeds meer duidelijkheid over zijn eigen identiteit. Voor velen is ‘zingeving’ iets vaags. Maar als je dat vervangt door ‘intuïtie’ of ‘gut feeling’, is het herkenbaarder.

PLATO WIST HET AL

Ieder zijn eigen bezieling, samen bezielen we de wereld

Bewustwording van wat zich daarbinnen afspeelt dus. Wij westerlingen zijn geneigd alles wat zich voordoet allereerst te benaderen met ons verstand. Maar het gevoel gaat vaak vooruit. Met het verstand benoemen we gevoelens nádat je we ze gevoeld hebben. De eerste grote westerse filosoof Plato (ca. 400 v.Chr.) wist dat al. Hij lokaliseerde de ziel, de bron van onze verlangens, op een aantal duidelijke plekken in het lichaam: de begerende verlangens in de buik, de vurige en strevende verlangens in het hart en het verlangen naar wijsheid in het hoofd. Naast deze drie soorten verlangens is er een overkoepelend verlangen van de ziel: het verlangen naar verbinding. Die verlangens geven zín aan je bestaan. Ze maken dat het één meer betekenis voor je heeft dan het andere. In mijn boek noem ik dit de vier niveaus van zingeving: het fysieke, het gevoelsmatige, het mentale en het verbindende niveau. Hoe koppel je je zingeving aan werk? Plato legde een relatie tussen iemands ‘meest prominente’ zielsdeel en het werk dat daarbij past. Voor mijn boek vroeg ik aan werkenden: ‘Met welk type verlangen heb je de meeste affiniteit, het begerende, het strevende, het mentale of het verbindende verlangen?’ En: ‘Herken je daarvan iets in het werk dat je nu doet?’ Fietsenmaker Edwin (27) vertelde me dat hij blij wordt van een kapotte fietsverlichting: “Net zo lang zoeken tot je de oorzaak hebt gevonden, heerlijk.” Hij onderkent een fysiek verlangen (buik) om bezig te zijn met zijn handen, maar ook een mentaal verlangen (hoofd) om zijn oplossend vermogen aan te spreken. Hoogleraar Barbara Baarsma (42) vertelde me dat ze blij wordt van het gebruiken van haar analytische en communicatieve gaven op economisch terrein: “Wat ik graag doe is de economie gebruiken om politieke en bedrijfsmatige besluitvorming te verbeteren”. Zij volgt het verlangen van haar hoofd om te analyseren en het verlangen van haar buik om de uitkomsten ook daadwerkelijk te doen landen in de maatschappij. Manon (40) die al sinds haar 14de caissière is in de supermarkt, geniet van haar werk. Ze vindt het belangrijk om zich uit te spreken: “Ik praat veel met klanten en ik help ze (verbinding)”. De sfeer in de winkel is ook belangrijk: “Een beetje lol maken met collega’s. Ik zie graag pretlichtjes in andermans ogen (buik).

Ikzelf als filosoof word blij van nieuwe kennis (hoofd). Maar als ik denk aan alles wat er op de wereld nog te leren valt dan voel ik mijn hart zwellen. En als ik denk aan het doorgeven van wijsheid, dan ontstaat er een tintelend gevoel in mijn lijf, zowel in mijn buik als in mijn hart (verbinding). Je zou het ook geluk kunnen noemen.

Je zingeving verandert in de loop van het leven

Bij de meesten is er niet het hele leven lang één niveau van zingeving dat bovenop ligt. Velen hebben een combinatie van niveaus en iemands zingeving kan verschuiven in de loop van het leven. Er is geen hoger of lager. Het is géén kwestie van opklimmen van fysiek naar mentaal en verder. Als je ouder wordt kun je bijvoorbeeld ontdekken dat je juist vaker fysiek gemotiveerd bent. Waarom is het zo dat zoveel ouderen ineens een passie voor tuinieren ontwikkelen?

Blijf luisteren naar je (nieuw ontdekte) zingeving

Een mens verandert in de loop van zijn of haar leven. Het is zonde als je nieuwe vormen van zingeving die zich bij je aandienen negeert. De neiging om die te negeren kan ontstaan, omdat het volgen van je zingeving bijvoorbeeld je maatschappelijke positie in gevaar kan brengen, of omdat het de groei in salaris waar je aan gewend was kan tegenhouden. Met mijn boek zou ik mensen willen aansporen om vooral trouw aan zichzelf te zijn en voor hun zingeving te gaan in plaats van zich iets aan ‘de druk van de groep’ gelegen te laten liggen. Geld en aanzien gaan over het concept van geluk, maar het echte geluk zit in de blijheid die je voelt bij het volgen van je zingeving.

WIE BEZIELD WERKT GAAT EXCELLEREN

Wie gaat voor eigen bezieling ondervindt dat alles op zijn plaats valt. Dat gaat over wat je zó graag doet, dat niet geld of waardering de grootste motivatie is, maar het uitvoeren van het werk zelf. Hoe aantrekkelijk een hoog salaris een dijk van een functietitel, of dankbare cliënten ook zijn, als je geen liefde kan opbrengen voor je werk inhoudelijk ben je afhankelijk van applaus en van materiële beloning om blij te zijn. Dat maakt je op de verkeerde manier afhankelijk. Wie liefde voor zijn werk inhoudelijk heeft, heeft zin om kwaliteit te leveren. Hij of zij gaat van zichzelf uit en wordt creatief; wordt schepper. En niet omdat er een baas over je schouders meekijkt, omdat je beter wil zijn dan je collega, of omdat er een promotie in het verschiet ligt. Nee, omdat je houdt van wat je doet. Dat is intrinsieke motivatie.

IS ER IN DE CRISIS PLAATS VOOR BEZIELING?

 Gaat dit verhaal nog op in tijden van crisis? Juist wel. Werkgevers en leidinggevenden kunnen zich niet langer permitteren te werken met mensen die alleen materieel gemotiveerd zijn. De focus, onderscheidendheid en kwaliteit van organisaties moet van intrinsiek gemotiveerde mensen komen. Alleen dan heeft een organisatie de benodigde bezieling, creativiteit en slagkracht in huis om zich te onderscheiden en te excelleren. Collectieve bezieling staat of valt met ieders persoonlijke bezieling.

 

Marlou van Paridon baseerde dit artikel op haar recent verschenen boek,

de ZIN aan het werk,

Prijs 17,50 euro

ISBN 9789080419605.

 

NB Als er vragen zijn graag contact opnemen met Marlou van Paridon:Marlou@schitteringfilosofie.nl